Fases

In elke groep is er sprake van verschillende fases:

  • Forming
  • Storming
  • Norming
  • Performing
  • Adjourning

Elke groep doorloopt de eerste vier fases. Bij groepen waarbij aan het eind duidelijk een afscheid is, krijg je ook te maken met fase vijf. Het optimale proces van de eerste vier fases duurt ongeveer zes weken. Hieronder een korte toelichting per fase én een link naar een filmpje waarin Sabine Wolters meer toelicht over de desbetreffende fase. In het gratis E-book is een uitgebreidere toelichting te vinden inclusief informatie over jouw rol als leraar en enkele tips.


Fase 1: Forming

In deze fase leren de leerlingen en de leraar elkaar (opnieuw) kennen. Leerlingen kijken de kat uit de boom en taxeren zichzelf (opnieuw) ten opzichte van de anderen. Dit is de fase waarin de toon gezet wordt. De eerste indruk blijft hangen.

Vlog Groepsdynamiek fase 1

Fase 2: Storming

In deze fase, die erg snel van start gaat, gebeuren er twee belangrijke zaken: bondjes sluiten en positie verwerven. De hiërarchie in de groep wordt bepaald. Als fase 1 goed verlopen is, zal fase 2 sneller gaan.

Vlog ‘Hoera, er is storm in de klas!’ 

Fase 3: Norming

De weerstand ebt weg, leerlingen beginnen elkaar aan te vullen en er is sprake van echte samenwerking in plaats van strijd, zoals in de vorige fase. Leerlingen beginnen elkaar te vertrouwen en te accepteren.

Toewerken naar een zelfstandige groep waar kinderen zich veilig voelen en uitdagingen aan durven gaan. Hoe doe je dat? 

Vlog: groepsfase 3 Norming

Fase 4: Performing

Als de eerste drie fases goed zijn doorlopen, kan een klas in fase 4 terechtkomen.

De leerlingen hebben elkaars talenten en kwaliteiten leren kennen en leren waarderen. Ze maken zich geen zorgen meer over afwijzing. Ze kennen elkaars verschillen en waarderen deze. Ze vullen elkaar aan. Iedereen wordt geaccepteerd om wie hij is en kan met zijn eigen inbreng komen. In deze fase is de groep een (h)echt team en er is duidelijk vooruitgang. Problemen worden geanalyseerd en opgelost. Een groep in dit stadium kan veel werk verzetten. Er is een positieve werksfeer en het groepsproces heeft positieve invloed op het werk van de individuele leerling.

Let op: Wanneer er iemand bijkomt of vertrekt, verandert de groep en worden alle fases (even) opnieuw doorlopen.

Vlog: groepsfase 4 Performing

Fase 5: Adjourning

Deze fase doorloopt niet elke groep. Een duidelijk voorbeeld is eind groep 8. Er wordt een periode afgesloten, waarbij het afscheid in de nabije toekomst weer zorgt voor andere dynamiek in een groep. Dit geldt ook voor groepen waarbij kinderen volgend jaar in een andere groepssamenstelling zitten. Wanneer een groep ophoudt te bestaan, kan dat afhankelijk van de fase waarin de groep zat, een erg ingrijpende gebeurtenis zijn.  Voor groepen in fase 3 en 4 zijn afscheidsrituelen erg belangrijk.

Vlog: groepsfase 5 afscheid nemen